อัศจรรย์ห้วยทับเสลา (มรดกโลกห้วยขาแข้ง)

พายุทราย พรายทะเล / 17/02/2021 20:03:56


นกกก

โลกอัศจรรย์ ห้วยทับเสลา


ตะวันคล้อยเคลื่อนเลื่อนลับหลังขุนเขา แสงทองอ่อนแรงลง “เอ๊ด กนก” พาพวกเรามาถึงสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จ.อุทัยธานี ในช่วงเย็น สิ่งแรกที่มาถึงคือเข้าไปเยี่ยมนกเงือกพันธุ์ใหญ่สุด “นกกก” หรือ “กาฮัง” สองตัวคือ “กกหนึ่ง” กับ “กกสอง” ทั้งสองตัวเป็นนกเงือกที่ถูกเลี้ยงดูจนคุ้นคนและไม่ยอมไปไหน พอเข้าใจได้ว่ามันจะไปไหนทำไมในเมื่อตรงนี้ก็ป่า ตรงนี้ก็บ้าน อาจบินไกลไปถึงหมูบ้านอื่นที่อยู่ไกลออกไปสี่ห้าสิบกิโลบ้างเป็นครั้งคราว นั่นคงอยากสำรวจโลกหรือไม่ก็เพลิดเพลินเจริญใจไปหน่อย ล่าสุดก็บินไกลไปกว่า 14 กิโลเมตร สุดท้ายมีคนแจ้งให้เจ้าหน้าที่ไปรับตัวกลับมา (ไม่ยอมบินกลับมาเอง เหนื่อยหรือไงไม่รู้)

นกแก็ก นกเงือกพันธุ์เล็กสุด

นกขุนแผน


นกขมิ้นท้ายทอยดำ

นกกระยางกลางป่า

ชะนี


หลังทักทายกันพอหอมปากหอมคอจึงย้ายมาที่บ้านพักสถานีเพาะเลี้ยงฯ เป็นบ้านที่เอาไว้ให้ผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับผืนป่าเข้าพัก เช่น เจ้าหน้าที่วิจัยพันธุ์พืช วิจัยสัตว์ป่า ส่วนเราได้เข้าพักเพราะเป็นความกรุณาของหัวหน้าต่ายหรือคุณตรศักดิ์ นิภานันท์ หัวหน้าศูนย์เพาะเลี้ยงฯ เนื่องจากเรามาร่วม “ทอดผ้าป่าหว่านถั่วเขียวปันรัก เพื่อสัตว์ป่าห้วยขาแข้ง” เป็นผ้าป่าเพื่อดิน เพื่อสัตว์ เพื่อป่า เอื้อประโยชน์ต่อธรรมชาติ เป็นครั้งแรกของเราที่ได้ร่วมทอดผ้าป่าแบบนี้


แสงสุดท้ายของวัน


เจ้าบ้านออกมาทักทาย

ดาวพราวฟ้า


ค่ำคืนแรกผ่านไปภายใต้ดวงดาวพันหมื่นแสน หลับไปกับอากาศเยียบเย็น หลับไปกับเสียง “นกตบยุง” ที่ส่งเสียง “จุ๊ก จุ๊ก” อยู่ตลอดทั้งคืน รุ่งเช้าเราหุงหาอาหารพร้อมสำรวจป่าและลำห้วยรอบๆ บริเวณบ้านพัก พบว่ามีนกมากมายส่งเสียงร้องสอดรับกันเป็นทอดๆ มี “ตัวเงินตัวทอง”  “นกกระยางกอก” “นกเด้าลม” หากินอยู่ริมลำห้วย จากนั้นเคลื่อนไปที่สถานีเพาะเลี้ยงฯ ที่นี่มีนกนอกกรง นกในกรง มีสัตว์ในกรงและสัตว์นอกกรง สัตว์นอกกรงส่วนใหญ่เป็นนก เช่น นกขุนแผน นกขมิ้นท้ายทอยดำ นกแซงแซว นกแก็ก ส่วนในกรงเป็นสัตว์ที่บาดเจ็บ สัตว์ที่ถูกยึดเนื่องจากเป็นของกลางในการค้าสัตว์ผิดกฎหมาย สัตว์ที่ถูกทอดทิ้งจากคนเลี้ยงสัตว์ป่า(อยากเลี้ยงแต่เลี้ยงไม่รอด) ส่วนใหญ่เป็นหมี เสือ นาก นก ชะนี และนี่คือบทบาทหน้าที่สำคัญของสถานีเพาะเลี้ยงฯ คือดูแลสัตว์เหล่านี้ให้รอดปลอดภัย


อาทิตย์วันใหม่

นกเด้าลม

ผีเสื้อกะลาสี

ตั๊กแตน




10.30 น.เคลื่อนตัวไปที่วัดบึงเจริญ ทำการทอดผ้าป่าตามจุดประสงค์ (ได้ทอดผ้าป่าให้วัดอีกกองหนึ่งด้วย) จากนั้นจึงย้อนกลับไปตามเส้นทางสายเปลี่ยวเส้นเดิม เลยเรื่อยเข้าไปจนถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง บริเวณนี้มีลำห้วยทับเสลา ประติมากรรมคุณสืบ นาคะเสถียร และบ้านพักที่คุณสืบอาศัยพักในช่วงยังมีชีวิตอยู่ 

เส้นทางกลางป่าผลัดใบเป็นทางลูกรังสายแคบ

ไก่ป่าพบระหว่างทาง

ฝูงลิงพบตรงแขนงน้ำสายเล็กๆ ระหว่างทาง


ห้วยทับเสลาเป็นลำห้วยหนึ่งในสามในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง (อีกสองห้วยคือห้วยขาแข้งและห้วยแม่ดี) เป็นต้นน้ำสำคัญของแม่น้ำสะแกกรัง เกิดจากภูเขาทางตอนเหนือของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง รินไหลลงทะเลสาบขนาดเล็กของเขื่อนทับเสลา แล้วไปลงแม่น้ำสะแกกรัง มีความยาวประมาณ 120 กิโลเมตร ผ่านเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งประมาณ 40 กิโลเมตร ระหว่างช่วงที่รินไหลอยู่ในเขตฯ นี่เองที่ปรากฏสัตว์ป่าจำนวนมากลงมาอาศัยหากินโดยเฉพาะในหน้าแล้ง เช่น ช้าง กวาง ไก่ นก วัวแดง


ห้วยทับเสลา

ฝูงละมั่งกินพืชริมลำห้วยทับเสลา


ห้วยทับเสลาเป็นลำห้วยที่เราตั้งใจมาปักหลักรอคอยดักถ่ายภาพสัตว์ นก และแมลง ซึ่งวันนี้ได้ภาพละมั่งแสนสวยเขายาวโค้งเข้ารูปมาชุดหนึ่ง พวกมันกำลังเดินกินพืชริมลำธาร เป็นละมั่งที่ระวังตัวบ้างแต่ไม่ตื่นตระหนก เข้าใจว่าคุ้นคนอยู่พอประมาณ


เหยี่ยวรุ้ง

ขากลับ “เอ๊ด กนก” ขับผ่านอาณาจักรนกหัวขวาน แล้วแวะกันตรงริมแขนงน้ำเล็กๆ ซึ่งปรากฏลิงจำนวนหนึ่งกำลังลงมากินน้ำ และยังมีไก่ป่าหากินอยู่บริเวณนั้นด้วย จากแขนงน้ำเรายังแอบแวะไปที่รอยต่อระหว่างเขตห้วยขาแข้งกับผืนนาของชาวบ้าน ตรงจุดนี้ได้พบ “เหยี่ยวรุ้ง” “นกเขาใหญ่” “นกแซงแซวหางปลา” เจ้าเหยี่ยวรุ้งเกาะอยู่บนยอดไม้สูงจับจ้องเหยื่อไม่กระพริบตาแต่ว่ามันยังไม่โฉบนกตัวเล็กๆ เหล่านั้น คาดเดาว่าอาจมีความกังวลกับรถยนต์หรือผู้แปลกปลอมอยู่ด้านล่าง (รถเรา) หรือบางทีนกเล็กเฉกนกเขาใหญ่อาจไม่ใช่เป้าหมายที่แท้จริง




เสวนากันบนลานกางเต็นท์ ลานหญ้าของสถานีไฟป่าห้วยขาแข้ง

ช่วงเย็นหุงหาอาหารกันตามปกติ ส่วนใหญ่เป็นฝีมือแม่ครัวประจำทริปคือ “โรส” โดยมี “ไอเหมย” ลูกมือจอมยุ่งอยู่ข้างๆ (แม่กับลูกงุ้งงิ้งกันทั้งวัน) พอตะวันลาลับ เราย้ายออกไปที่สถานีควบคุมไฟป่าห้วยขาแข้ง ไปฟังเขาเสวนากันเรื่องป่า เรื่องจุดประสงค์การทอดผ้าป่า เรื่องการขยายขอบเขตการท่องเที่ยวภายในห้วยขาแข้ง ซึ่งแต่เดิมนั้นไม่ได้เปิดให้เที่ยวแต่เปิดให้เข้ามาศึกษาอย่างจริงจัง สรุปคร่าวๆ ว่าการทอดผ้าป่านั้นเพื่อนำเงินมาซื้อเมล็ดพันธุ์พืชเอาไปหว่านให้งอกเงยเพื่อเป็นอาหารสัตว์ เช่น วัวแดง ส่วนสัตว์จะเข้ามากินมากน้อยเพียงใดไม่ใช่เรื่องสำคัญเพราะถั่วที่หว่านเหล่านั้นคือพืชบำรุงดินชั้นดี


ดาวยังพราวอยู่ที่เดิม

ค่ำคืนนี้กลับไปที่บ้านพัก นั่งบันทึกภาพดาวกลางป่าท่ามอากาศเย็นดังเดิม สุดท้ายแยกย้ายกันก่อนเที่ยงคืนเล็กน้อย พรุ่งนี้ต้องตื่นแต่เช้าเพื่อไปเฝ้าสัตว์ที่ “โป่งหอนกยูง”


เช้าวันใหม่

สะพานแขวนข้ามห้วยทับเสลาใกล้ๆ บ้านพัก

เริ่มต้นกันตรงนี้ก่อนย้ายเข้าโป่งหอนกยูง


เช้าตรู่ มีสายหมอกบางปกคลุมลำห้วย สามชีวิตเดินทางมุ่งสู่หน่วย 007 เพื่อแจ้งการเข้าโป่งหอนกยูง จากนั้นย้อนกลับมาแถวๆ อาณาจักรนกหัวขวาน เข้าสู่หอดูสัตว์ด้วยการจอดรถทิ้งไว้แล้วเดินเท้าเข้าไปประมาณ 200 เมตร ช่วงเดินเท้าเข้าไปทราบข่าวจากหัวหน้าศูนย์เพาะเลี้ยงฯ ว่าเช้านี้มีวัวแดงฝูงหนึ่งลงไปในแปลงวิจัยพืชอาหาร ได้แต่นึกในใจว่าเป็นโชคดีของผู้ที่พบเห็น

โป่งหอนกยูง

ทิวทัศน์โป่งนกยูงริมห้วยทับเสลา


เดินเข้าไปถึงหอ ยังไม่ทันขึ้นไปข้างบน เราพบวัวแดงฝูงหนึ่งหากินอยู่อีกฝากหนึ่งของลำห้วยทับเสลา “เอ๊ด กนก” กับจั่น เดชา” สองช่างภาพมือดีเปลี่ยนระบบชัตเตอร์เป็นระบบเงียบเสียง ลั่นไกด้วยความนวลนุ่ม แต่วัวแดงมันมีสัญชาติญาณบางอย่าง แม้เราจะอยู่ใต้ลมและทำตัวเงียบสนิท แต่มันก็รู้ มันยังหากินอยู่เพียงครู่ผู้นำก็พาฝูงหายไปในป่าทึบ



ฝูงวัวแดงหากินริมห้วยทับเสลา



นกยูงปรากฏกายบริเวณริมห้วยทับเสลา

นกกาแวน


วัวแดงจากไป นกยูงหนุ่มเข้ามาแทนที่ แรกๆ ได้ยินแค่เสียงร้อง ผ่านไปกระมาณ 15 นาทีจึงโชว์ตัว มันพาร่างเรียวงามในวัยหนุ่มมาที่ริมน้ำ กินน้ำ ส่งเสียงร้องอีกสองสามครั้งจึงแพนหาง งามสง่า เป็นการอวดของ โชว์ตัวเมีย นอกจากนกยูง นกอื่นๆ ที่พบบริเวณนี้มี “นกกระยาง” “นกแซงแซว” “นกกาแวน” นกกาแวนตาสีฟ้าขนสีดำด้านสวยงามในระดับหนึ่ง เราเฝ้าอยู่ในหอดูสัตว์ประมาณสองชั่วโมงกว่าจึงออกมา แวะไปที่อาณาจักรนกหัวขวานอีกหนึ่งชั่วโมงจึงเสร็จสิ้นภารกิจในการมาเยือนห้วยขาแข้งแต่เพียงเท่านี้


เอ๊ด กนก บริเวณป่าผลัดใบ อาณาจักรนกหัวขวาน

ดอกหญ้าข้างทาง


สองวันสองคืนในป่ามรดกโลกทำให้เราได้พบว่าห้วยทับเสลาคือห้วยอัศจรรย์ที่หล่องเลี้ยงชีวิตสัตว์เป็นจำนวนมาก ทั้งยังหล่อเลี้ยงผู้คนทั้งที่เป็นเกษตรกรและชาวบ้านทั่วไป ขณะขับรถออกมาบนทางสายแคบผ่านป่าผลัดใบเราตกลงกันว่าจะกลับมาใหม่ในเร็ววัน ที่นี่ยังมีเรื่องราวให้เราศึกษาอีกมากมาย ทุกเรื่องล้วนมีคุณค่าต่อชีวิตมวลมนุษย์ทั้งสิ้น ขอบคุณผืนป่าอุดมห้วยขาแข้ง ขอบคุณห้วยอัศจรรย์ทับเสลา ขอบคุณหัวหน้าต่ายหรือคุณตรศักดิ์ นิภานันท์ เจ้าหน้าที่ทุกท่าน รวมถึงเพื่อนร่วมทางทุกคน ขอบใจไทยแลนด์ ขอบคุณครับ


หมายเหตุ
- ผู้ที่สนใจพักค้างแรมเพื่อศึกษาธรรมชาติสามารถติดต่อขอกางเต็นท์ได้ที่สถานีควบคุมไฟป่าห้วยขาแข้ง
- ขออภัยในความผิดพลาดในกรณีข้อมูลคลาดเคลื่อน (กรุณาแจ้งจะเป็นพระคุณอย่างสูง)

เดอะแก๊งค์

Facebook Leave a Comment