ผ้าทอนาหมื่นศรี

พายุทราย พรายทะเล / 14/09/2016 11:01:56



ชุมชนนาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง มีอาชีพหลักคือทำนา ทำสวน ส่วนเวลาว่างของพวกแม่บ้านมีงานทอผ้าเพิ่มเติมขึ้นมา ในอดีตทอผ้าไว้ใช้เองเหมือนชุนชนอื่นๆ ภายหลังได้มีการทอเพื่อจำหน่ายอันเนื่องมาจากได้รับความนิยมจากสาธารณชนคนเมืองอื่นและภูมิภาคอื่น





จากตำนานการทอผ้ามีผู้เฒ่าเก่าแก่เล่าว่าทอกันมาหลายชั่วคนแต่มาหยุดลงตรงช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 หยุดไปนาน จะบอกว่านานมากก็ได้เพราะพวกเขากลับมาทอผ้ากันใหม่ในปี พ.ศ.2514 มีการเอากี่ทอผ้าเก่ามาซ่อม ฟื้นฟูลายผ้าดั้งเดิมรวม 320 ลาย และมีการเรียนรู้เสริมเพิ่มเติมด้วยการไปดูงานจากแหล่งทอผ้าต่างๆ เช่น เกาะยอ สงขลา


ชุมชนคนนาหมื่นศรีทอทั้งผ้าสำหรับนุ่ง ตัดชุด พาดไหล่ คลุมไหล่สตรีและผ้าขาวม้าของบุรุษ



ผ้าขาวม้า

สำหรับลายที่มีการคิดเพิ่มจากอดีต คือลายผ้าจากฝีมือและมันสมองของยายฝ้าย คงสุข (เสียชีวิตแล้ว) แกเคยเล่าให้ฟัง (ซึ่งกลายเป็นบันทึกนำมาขยาย) ว่าแกหัดทอผ้ามาตั้งแต่รุ่นสาวตามที่แม่สอน แต่แกต่างจากคนอื่นตรงที่คิดค้นลายขึ้นมาใหม่ เช่น ลายหงส์ ลายนกการเวก ลายนางฟ้า ลายตุ๊กตา รวมถึงลายตัวอักษรที่ปรากฏมาจนถึงวันนี้เป็นฝีมือยายฝ้ายทั้งสิ้น วันนี้แม้ยายตายแล้วแต่ลายยังอยู่ ยังมีลูกหลายสืบทอดลายยายฝ้ายกับกี่โบราณตามตำนานที่ถูกยกย่องว่ายายเป็น “บัณฑิตลาย” ให้คงอยู่สืบไป


ผ้าเก่าลายดั้งเดิม







ปัจจุบันการทอผ้านาหมื่นศรีมีการรวมกลุ่มแม่บ้านร่วมกันทอผ้าคล้ายรูปแบบสหกรณ์ มีการขยายตลาดออกไปอย่างต่อเนื่อง ราคาผ้าทอเริ่มต้นกันที่หลักร้อยไปจนหลักพันปลายๆ (ผ้าใหม่) ส่วนผ้าเก่าประเมินราคากันลำบากทั้งยังหายากด้วย


พิพิธภัณฑ์ผ้านาหมื่นศรี


กี่โบราณจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ผ้านาหมื่นศรี





การแต่งกายและวิธีการใช้ผ้าในชีวิตประจำวันและในพิธีกรรมต่างๆ 


ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือที่นี่มีพิพิธภัณฑ์ผ้านาหมื่นศรีซึ่งเก็บรวบรวมเรื่องราวเกี่ยวกับผ้าเอาไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา นับเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ก่อประโยชน์ทั้งในแง่ความรู้และความเพลิดเพลิน เป็นพิพิธภัณฑ์เรียบง่ายที่มีความทันสมัยพอสมควรครับ


ผ้าเก่าชื้นนี้สมบูรณ์และสวยงามมาก เป็นชิ้นครูชุมชนคนทอผ้าเก็บไว้ศึกษา

Facebook Leave a Comment