“ระยองน่ายล คนน่ารัก” (ตอนแรก) “ประแส” โลกใบเก่าในเงาโลกใหม่

พายุทราย พรายทะเล / 04/08/2020 21:41:11

“ระยองน่ายล คนน่ารัก” (ตอนแรก)
“ประแส” โลกใบเก่าในเงาโลกใหม่


 6 ปีที่แล้วหลังจากไปถ่ายภาพทุ่งโปรงทองและป่าชายเลน ผมกับเพื่อนเดินตามทางสายแคบก้าวเท้าเข้ามาเยือนชุมชนคนทะเลชื่อ “ประแส” ซึ่งเป็นชุมชนที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน ไม่เคยรู้ว่ามีชุมชนเก่าแก่ที่เงียบสงบและน่าเยี่ยมชมถึงเพียงนี้


ชุนชนประแสปลูกสร้างริมแม่น้ำประแสซึ่งอยู่บริเวณปากอ่าว อ.แกลง จ.ระยอง


สะพานคอนกรีตเชื่อมระหว่างชุมชนท่าค้อกับชุนชนประแส ด้านหลังคือปากอ่าวและท้องทะเล

วันนั้นประแสเงียบสงบเพราะเป็นชุมชนที่ไม่เกี่ยวข้องอะไรกับเรื่องท่องเที่ยว คนส่วนใหญ่ออกเรือหาปลาเพราะเป็นชุมชนปากอ่าว บ้านเรือนปลูกสร้างขนานไปกับแม่น้ำประแส ส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้สองชั้น ผมเป็นคนชอบสายธาร ลำคลอง แม่น้ำ ไปครั้งแรกรู้สึกชอบ แบบชอบมาก มากถึงขนาดติดต่อขอเช่าบ้านเพื่อทำร้านกาแฟเล็กๆ แต่สุดท้ายไม่ได้ทำเนื่องจากหลายสาเหตุ 

การกลับมาประแสในวันนี้เนื่องจากโควิดอียิปต์ ต้องมาถ่ายภาพและเขียนเรื่องโปรโมทระยอง วันแรกเรามาถึงในช่วงบ่าย กิจกรรมเริ่มแรกคือการเข้าไปเรียนรู้การทำขนมและอาหารในชุมชนคนประแส เมืองแกลง คือขนมแจงร้อน ขนมควยลิง (เขาเรียกอย่างนี้มาแต่โบราณ) ขนมบอบแบบ และน้ำใบขลู่

 
แจงร้อน


ปลาน้ำดอกไม้ใช้ทำแจงร้อน


“แจงร้อน” หรือ "แจงลอน" มีส่วนผสมคล้ายทอดมัน แต่ที่เพิ่มเติมเข้าไปคือถั่วฝักยาวหันเป็นชิ้นเล็กๆ กับมะพร้าว เขาปั้นเนื้อแจงร้อนเป็นก้อนกลมๆ เสียบไม้ นำไปย่างไฟอ่อนๆ ทอดมันที่เราคุ้นเคยนิยมใช้ปลากรายเพราะเนื้อนุ่มเหนียว ส่วนคนประแสใช้ปลาน้ำดอกไม้ซึ่งเป็นปลาทะเล เนื้อปลานั้นแน่นอนว่าต้องดีต้องเจ๋งวึ่งไม่น่าเป็นห่วง ส่วนสำคัญหรือทีเด็ดทีขาดอยู่ที่พริกแกง คือทอดมันหรือแจงร้อนบางแห่งจะติดรสเข้มข้นมีเผ็ดนำนิดหน่อย บางที่จืด บางที่เค็ม แต่ที่ไหนมีความกลมกล่อมผมว่านั่นใช่ ใช่รสชาติที่ถูกใจและต้องยอมรับ


ขนมควยลิง

“ขนมควยลิง” เป็นการนำแป้งข้าวเจ้ามาปั้น ทอดในน้ำมัน คลุกมะพร้าว น้ำตาลทราย โรยงา รสชาติหวานมัน หอมงา เคี้ยวเพลินดีครับ


ขนมบอบแบบ

“ขนมบอบแบบ” ขนมชื่อน่ารัก วิธีการทำคือนำข้าวเหนียวไปคั่วจนเหลืองแล้วบดด้วยโม่หิน กลายเป็นแป้ง แล้วนำมาเคล้าน้ำเชื่อม ปั้นเป็นตัวคล้ายๆ กระหรี่ปั๊ป สอดไส้มะพร้าว รสชาติดีมาก
 

ใบขลู่


ผลิตภัณฑ์ชาใบขลู่


“น้ำใบขลู่” ทำมาจากต้นขลู่ซึ่งคนไม่รู้ค่าเหมาว่ามันเป็นวัชพืช แต่เมื่อนำมาวิจัยกันละเอียดจึงรู้ว่าน้ำใบขลู่มีประโยชน์ต่อมวลมนุษย์ แก้โรคเบาหวาน ขับปัสสาวะ ช่วยเรื่องไต และมีประโยชน์อะไรอีกมากพอสมควร

การเรียนรู้เรื่องอาหารในชุมชนมีประโยชน์หลายอย่าง ที่สำคัญเราได้เรียนรู้รากฐานชีวิตคนท้องถิ่น ทั้งเรื่องอาหารและวิถี คือขณะสนุกสนานกับการปั้นแป้ง ตำพริกแกง คุณยายคุณย่าคุณป้าคุณเธอก็เล่าเรื่องโน่นนี่นั่นให้ฟังซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่มีในตำราเรียน ทำให้การท่องเที่ยวเกิดประโยชน์ก่อเป็นความรู้มากทีเดียว




บ้านมหาสมุทรฝั่งถนน

ช่วงเย็นเดินเข้าชุมชนคนเก่าแก่ที่มีบ้านเรือนไม้ปลูกสร้างขนานไปกับแม่น้ำประแส วันนี้กับ 6 ปีที่แล้วบนถนนสายเดิมมีความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัด คือบ้านเรือนไม้ที่ทรุดโทรมถูกซ่อมแซม พื้นที่ว่างมีสิ่งปลูกสร้างขึ้นมาใหม่ บ้านไม้หลายแห่งรีโนเวทให้เป็นที่พักและร้านกาแฟ (หลายอย่างคล้ายที่คิดไว้เมื่อ 6 ปีก่อน) เห็นแล้วชื่นใจ ที่ชอบมากคือบ้านเก่ายังคงอยู่ บ้านที่ปลูกสร้างใหม่รวมถึงที่รีโนเวทไม่ได้สร้างความแปลกแยกแต่ประการใด ยังคงเป็นประแสที่เคยรัก คงเป็นประแสที่เคยเห็น มีความใหม่ในโลกใบเก่า มีความเก่าในโลกใบใหม่ เหมือนผสมผสานกายใจไว้ด้วยกัน ยกตัวอย่างเช่น "บ้านมหาสมุทร" ซึ่งเป็นทั้งร้านกาแฟและที่พักนั้นทำได้ดีมาก สร้างได้กลมกลืนกับธรรมชาติแต่มีความทันสมัยซุกซ่อนอยู่ ไม่รู้สึกแปลกแยกเลยแม้แต่น้อย


บ้านมหาสมุทรชั้นสอง


บ้านมหาสมุทรฝั่งแม่น้ำ

หลังจากเดินชื่นชมชุมชนเก่าได้เสี้ยวหนึ่ง (หมายถึงไม่ได้เดินกันทั้งสาย พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่) เราไปลงเรือเพื่อเที่ยวชมทัศนียภาพบนแม่น้ำประแส ซึ่งเป็นการท่องเที่ยวในรูปแบบใหม่ ล่องออกไปไม่ไกลมากเพราะต้องการไปดูเหยี่ยวในป่าชายเลน “เหยี่ยวแดง” พวกนี้เคยเป็นนกอพยพแต่หลังจากพบแหล่งอาหารอันอุมดมสมบูรณ์ในแถบนี้จึงไม่จากไปไหน ปักหลักอาศัยอยู่ในเขตนี้ตลอดไป



ไปลงเรือที่บ้านชานสมุทร ด้านหลังคือเรือประมงที่เคยไปจับปลาทูน่ามาหลายมหาสมุทร เช่น ในประเทศอินโดนีเซีย ตอนนี้ปรับเปลี่ยนมาเป็นเรือท่องเที่ยว




ไม่ได้ล่องไปเพียงลำพังแต่ลากแพไม้ไผ่มาด้วย 




เหยี่ยวแดง






การได้พบเห็นเรือและบ้านหลากสี คือเสน่ห์หนึ่งในล่องเรือ


จากป่าชายเลน เราร่ำลาฝูงเหยี่ยวแดงกลับมาทางเดิม รอดสะพานเลยเรื่อยไปถึงปากอ่าวซึ่งอยู่ไม่ไกล ยามนี้ตะวันเริ่มลอยเลื่อนเคลื่อนต่ำลง บ่งชี้ว่าทิวาวันอำลาแล้ว อีกไม่นานราตรีจะเข้าปกคลุมและอาจพาม่านฝนมาด้วย (ยินเสียงฟ้าร้อง)








ตะวันเคลื่อนคล้อย ฟ้าเปลี่ยนสี

วันแรกจบลง บ้านเก่าบนถนนสายแคบริมน้ำปิดประตูตั้งแต่หัวค่ำ จะมีเหลืออยู่สองสามบ้านที่ยังขายของ เช่น ร้านของชำ




ชุมชนประแสยามค่ำ 

แสงไฟฟ้าริมทางเดินสว่างพองาม อีกไม่นานคนประแสคงหลับใหลไปกับไอสุข ส่วนผู้มาเยือนแยกย้ายกันเข้าโฮมสเตย์ อาบน้ำสระผม พูดคุยและวางแผนถึงวันใหม่ พรุ่งนี้เราต้องตื่นแต่เช้า ไปตลาด ถ่ายภาพบทวิถี แล้วออกไปร่วมงานจักรยาน “Happy Bike ไร้โควิด 2020” สุดท้ายจากลาประแสเพื่อไปพายเรือคยักในป่าดึกดำบรรพ์  ต้องรีบนอนแล้ว เดี๋ยวตื่นไม่ทันพระ 

ตอนหน้าพบกันใหม่ สวัสดีครับ


#khobjaithailand
#ระยองน่ายลคนน่ารัก 


 

Facebook Leave a Comment