บ้านจ๊างนัก สันกำแพง

พายุทราย พรายทะเล / 26/09/2019 10:57:57






บริเวณหน้าบ้านมีประติมากรรมช้างขนาดใหญ่หลายชนิด ทั้งช้างไทย ช้างโบราณ (แมมมอธ) บางตัวสามารถขึ้นไปถ่ายภาพได้

งานศิลปกรรมล้านนา ณ บ้านจ๊างนัก
“ช้าง” เป็นสัตว์บกขนาดใหญ่ที่สุด เป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมือง คนเชียงใหม่หรือคนบนแผ่นดินล้านนาออกเสียงเรียกว่า “จ๊าง” ช้างกับคนเชียงใหม่มีความผูกพันกันมานานเพราะเมื่อก่อนคนเชียงใหม่เลี้ยงช้างไว้ใช้งาน เหมือนคนอีสานเลี้ยงวัวควายไว้เทียมเกวียนและไถนา ปัจจุบันช้างกับคนมีบทบาทลดน้อยลง ช้างหายไปจากบ้าน เนื่องจากไม่มีการจับช้างป่ามาฝึกหัดหรือใช้งานแล้ว ยกเว้นบางปางช้างที่ยังให้บริการเรื่องท่องเที่ยวจึงมีความผูกพันกับช้างมาโดยตลอด หรือบางหมู่บ้านในอีสาน เช่น แถบ จ.สุรินทร์ยังใช้ช้างในบางพิธีกรรมสำคัญ เช่น งานบวช  สำหรับช้างบ้านของคนเชียงใหม่สิ่งที่เหลืออยู่มีเพียงเรื่องราวเก่าก่อน ความทรงจำและรูปที่มีทั้งภาพถ่าย ภาพเขียน รวมถึงประติมากรรมช้าง ส่วน “บ้านจ๊างนัก” ที่พาไปเยือนในครั้งนี้เป็นบ้านศิลปินที่มีความผูกพันกับอย่างแนบแน่นมาเก่าก่อน








งานแกะสลักโขลงช้าง หนึ่งในชิ้นงานที่ถือว่าเป็นสุดยอดฝีมือ 

ชื่อ “บ้านจ๊างนัก” หมายถึงบ้านที่มีช้างเยอะ ความสำคัญของบ้านจ๊างนักมาจาก “สล่าเพชร” หรือ “ช่างเพชร วิริยะ” (สล่าแปลว่าช่าง) สล่าเพชรผู้เป็นเจ้าของบ้านเป็นศิลปินชาวเชียงใหม่ สร้างชื่อเสียงจากงานแกะสลักไม้ โดยเฉพาะช้างไม้แกะสลักนั้นมีความโดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ได้รับการยอมรับกันในหมู่ช่างแกะสลักและผู้ชื่นชอบงานศิลปะว่าเป็นงานจากศิลปินชั้นครู “สล่าเพชร วิริยะ” จึงไม่ได้เป็นแค่ช่าง ไม่ได้เกิดมาแค่แกะสลัก หากเขาคือศิลปินพื้นบ้าน ผลงานของเขาเป็นงานที่มีชีวิต ช้างทุกเชือกที่เขาแกะไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ล้วนมีชีวิต แกะได้เหมือนจริงมาก นอกจากงานแกะสลักไม้เขายังเขียนภาพด้วย 



ชิ้นนี้คล้ายมีชีวิต เหมือนจริงมาก




สล่ากับการแกะงาน

พิพิธภัณฑ์บ้านจ๊างนักตั้งอยู่ใน อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่ ตัวบ้านเป็นเรือนไม้ใต้ถุนสูงจำนวน 2 หลัง ซ่อนตัวอยู่หลังทิวไผ่ ที่นี่เป็นทั้งสตูดิโอทำงานและเป็นแกลเลอรี่ที่เก็บงานศิลปะชิ้นสำคัญ ๆ  การเข้าชมงานศิลปกรรมในบ้านจ๊างนักไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น ยกเว้นจะบริจาคเพื่อสนับสนุนในการดำรงอยู่ของบ้านจ๊างนักต่อไปในอนาคต

ภาพเขียนฝีมือสล่าเพชร




ตะเกียบแกะสลักเป็นรูปช้างและจี้โลหะรูปช้าง 


ผู้ที่ชื่นชอบช้าง งานศิลปกรรมเกี่ยวกับช้างมาที่นี่ไม่มีคำว่าผิดหวังเพราะงานทั้งหมดที่ปรากฏล้วนก่อเกิดจากจินตนาการและทักษะฝีมือทั้งสิ้น หากมีโอกาสไปแอ่วสันกำแพง จ.เชียงใหม่ อย่าลืมแวะไปนะครับ กระชิบนิดนึงที่นั่นมีร้านอาหารเล็กๆ ซ่อนอยู่ในบ้าน ข้าวซอยรสดีมากอย่าพลาดทีเดียวเชียว ส่วนของที่ระลึกก็น่าสนใจเพราะส่วนหนึ่งเป็นงานประยุกต์ศิลป์ มีความร่วมสมัยครับ


ลูกสาวสล่าเพชร ผู้ดูแลบ้านจ๊างนักและสืบเจตนารมณ์ของผู้เป็นพ่อ

 

 

Facebook Leave a Comment