ฮูบแต้ม วัดไชยศรี

ป.ปิตะรังษี / 14/05/2017 10:13:29

อุโบสถวัดไชยศรีมุงหลังคาซ้อนเป็นเชิงชั้นแบบปีกนก



ผมมีโอกาสมาชมภาพฮูบแต้มหรือจิตรกรรมฝาผนังวัดไชยศรีสองสามครั้ง โดยส่วนตัวชอบฮูบแต้มสิมอีสานจากหลายเหตุผล คือใช้สีสดใส เน้นสีฟ้าครามเป็นหลัก รองลงมามีสีเขียว เหลือง น้ำตาล ดำ ชอบเรื่องราวอันเกิดจากวรรณกรรมพื้นบ้าน ชอบสถาปัตยกรรมแบบเรียบง่ายซึ่งส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก บ่งชี้ทำให้รู้ว่าจำนวนประชากรในอดีต (แต่ละหมู่บ้าน) มีจำนวนไม่มาก คือทำสิมหรืออุโบสถแค่พอเหมาะพอดีกับชุมชน ไม่ใหญ่เว่อร์อลังการงานสร้างแบบอุโบสถในชุมชนคนเมืองใหญ่

ฮูบแต้มบริเวณประตูทางเข้าอุโสถ



ส่วนเรื่องราวสิมและฮูบแต้มวัดไชยศรีไม่มีอะไรซับซ้อน ข้อมูลวัดและกรมศิลปากรพูดถึงลักษณะรูปแบบศิลปกรรมวัดไชยศรีแจ้งว่าสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2460 รูปแบบดั้งเดิมคือสิมทึบ ฐานสูง มีมุขหน้า สร้างแบบก่ออิฐถือปูน (ได้รับอิทธิพลจากช่างญวณ) ใช้กาวหนังสัตว์ ยางผง และน้ำอ้อยเป็นตัวประสาน  ฐานเจาะเป็นช่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าซ้อนเหลื่อมลดหลั่นกัน ๓ ชั้น ตลอดแนว เป็นรูปแบบที่งามแปลกตาและมีมิติ สิมรูปแบบนี้นิยมสร้างกันในเขตจังหวัดขอนแก่นหลายแห่ง เช่น สิมวัดโพธิ์ศรี อำเภอเมือง สิมวัดศรีบุญเรืองอำเภอพล สิมวัดบึงแก้ว อำเภอชนบท สิมวัดสระทอง อำเภอมัญจาคีรี เป็นต้น


ฮูบแต้มภายในอุโบสถ

สิมวัดไชยศรีมีการซ่อมแซมปรับปลี่ยนไปบ้างตามอายุอานามที่ผ่านมา 100 ปี เช่น เดิมหัวบันไดทำเป็นปูนปั้นรูปม้ายืน ถือเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน แต่ภายหลังทรุดโทรม ภายหลังเปลี่ยนเป็นพญานาคแทนม้าซึ่งผมคิดว่าไม่น่าแทนกันได้เพราะมันคนละเรื่องกันเลย สร้างแบบใหม่ไม่เหมือนแบบเก่าไม่ว่า แต่เล่นเปลี่ยนกันอย่างนี้คิดว่าไม่เหมาะด้วยประการทั้งปวงครับ

ฮูบแต้มผนังด้านนอก

เสาค้ำยันดครงหลังคา


ทางเข้าสิมมีทางเข้าด้านหน้าเพียงด้านเดียว ผนังแต่ละด้านมีหน้าต่าง สามช่อง แต่เจาะเป้นช่องหน้าต่างจริงเพียงหนึ่งช่องที่เหลือทึบ (หน้าต่างหลอก) ตกแต่งกรอบหน้าต่างยอดโค้งซ้อนเหลื่อมกัน ๓ ชั้น

ภายในอุโบสถปรากฏพระพุทธรูปโบราณ

บานประตูแกะสลักฝีมือพระอธิการอ่อนสา แกะเป็นรูปพระพุทธรูปปางมารวิชัยอยู่ตรงกลางขนาบด้วยรูปพระยืนพนมมือ ที่มุมทั้งสี่เป็นรูปเทพนม กรอบประตูสลักลายประจำยามงดงามมาก



ฮูบแต้มภายในอุโบสถ

เหนือบานประตูทำซุ้มปูนปั้นนูนต่ำแบบซุ้มบันแถลง รูปพระพุทธรูปปางมารวิชัยปลายซุ้มสองข้างเป็นรูปเศียรนาคขนาบด้วยซุ้มแบบเดียวกันขนาดเล็กกว่า ปูนปั้นทาสีเหลืองและคราม

ข้อมูลจากกรมศิลปากรละเอียดพอสมควรทำให้ทราบถึงงานพุทธศิลป์ที่ปรากฏอยู่ในวัดไชยศรีแห่งนี้ ส่วนฮูบแต้มหรือจิตรกรรมฝาผนังบอกเล่าเรื่องราวพุทธประวัติและสังข์ศิลป์ชัยวรรณกรรมพื้นบ้านยอดนิยมของอีสานมีทั้งรูปคนและสัตว์ แม้ว่าข้อมูลโดยละเอียดจะบอกว่ามีการซ่อมแซมในหลายๆ จุด เช่น เปลี่ยนหลังคา ซ่อมแซมฮูบ แต่พุทธศิลป์ทั้งหมดที่ปรากฏให้เห็นในปัจจุบันยังคงงดงามไม่สร่างซาน่าศึกษาเป็นอย่างยิ่ง


วัดไชยศรี บ้านสาวะถี ตำบลสาวะถี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

ภาพนี้จากงานแถลงข่าวหมอลำคาร์นิวัล 

 

 

 

 

 

Facebook Leave a Comment