ศาสนาสถาปัตย์ เมิองงาว

ป.ปิตะรังษี / 15/05/2016 15:15:02


เมืองงาวในอดีตเคยมีชื่อเรียกถึง 3 ชื่อ คือเมืองเงิน เมืองเงือน และเมืองง้าวเงิน ส่วนที่มีคนบอกว่าเมืองงาวแต่เดิมชื่อเมืองง่าว
ภายหลังยกไม้เอกให้เมืองนานกลายเป็นเมืองน่านหรือจังหวัดน่านเพราะเมืองนานแต่เก่าก่อนเป็นเมืองที่อยู่ไกลโพ้นกว่าจะไปถึง
ถือว่านานมากๆ เรื่องนี้ไม่น่าเป็นความจริงเพียงแต่มีคนเอามาอำกันเล่นในหมู่เพื่อนฝูงที่รักใคร่ชอบพอกันเท่านั้น


สะพานแขวนข้ามลำน้ำงาว

เมืองงาวแม้อยู่ไกลแต่หาใช่ใครจะไม่รู้จักเพราะความจริงเมืองงาวมีสะพานแขวนที่สร้างขึ้นเพื่อข้ามลำน้ำงาวเป็นสะพานแขวนแห่งแรกของ
เมืองไทยส่วนสถานที่อื่นๆรวมถึงม่านประเพณีนั้นก็เป็นที่รู้จักของคนจังหวัดใกล้เคียง เช่น วัดศรีมุงเมือง วัดจองคำ วัดดปางคก และ
วัดพระธาตุม่อนทรายนอน


บันไดพญานาคทางขึ้นวัดศรีมุงเมือง


วิหารวัดศรีมุงเมือง


เจดีย์จำลองประจำปีนักษัตร


องค์พระเจดีย์วัดศรีมุงเมือง


วัดศรีมุงเมืองเป็นวัดพุทธวัดแรกของเมืองงาว ภายในวัดปรากฏหลักฐานสำคัญ เช่น ซากอิฐโบราณ ซึ่งสันิษฐานว่าเป็นร่องรอยของ
วัดพระธาตุตุงคำ ตามประวัติได้กล่าวว่าหลังจากพระเจ้าไชยศิริแห่งอาณาจักรหรเชียงแสนได้อพยพผู้คนหนีสงครามจาก
พระเจ้าเสือขวัญฟ้าลงมาทางใต้ โดยยึดเอาแม่น้ำสองสายหลักเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญ คือแม่น้ำยมกับแม่น้ำงาว
ต่อมาในปี พ.ศ.1750 หัวหน้ากลุ่มที่ชื่อ “แสนเมือง” ได้สร้างคุ้มหลวงขึ้นในที่สูงเรียกว่า “เวียงบน” (ที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน)
และได้สร้างวัดขึ้นวัดหนึ่งคือวัดพระธาตุตุงคำ ภายหลังวัดร้างอันเนื่องจากสงครามกบฏเงี้ยว-พม่า กระทั่งปีพ.ศ.2473 ชาวบ้านได้ขึ้นมา
ตั้งรกรากใหม่ ได้บูรณะวัดที่เหลือเพียงซากอิฐสีแดงให้เจริญขึ้นและได้เปลี่ยนชื่อเป็นวัดศรีมุงเมืองสืบถึงปัจจุบัน
(ช่วงก่อนบูรณะถูกเรียกว่าวัดเจดีย์แดง)

ปัจจุบันวัดศรีมุงเมืองนอกจากเป็นวัดที่ชาวบ้านเข้าไปทำบุญตามม่านประเพณี ยังมีอีกส่วนหนึ่งเข้าไปกราบไหว้เจดีย์ประจำปีเกิดซึ่งเป็น
เจดีย์จำลองขนาดเล็กมีครบทุกนักษัตร


หน้าจั่วและเชิงชายวิหารชัยภูมิ วัดจองคำ สลักเสลางดงามมา


วิหารชัยภูมิ วัดจองคำ


วิหารชัยภูมิ วัดจองคำ มีลักษณะคล้ายเรือนหมู่ ยกพื้นสูง หลังคาซ้อน (บางส่วนเหมือนงานไทยใหญ่)




เจดีย์พุทธคยาจำลอง วัดจองคำ

วัดจองคำเป็นวัดเก่าแก่มีสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น เจดีย์พุทธคยาจำลอง (เพิ่งสร้างเสร็จ) และวิหารทองหรือที่รู้จักกันในชื่อ
“วิหารชัยภูมิ”
ปัจจุบันวิหารที่ปรากฏอยู่เป็นวิหารหลังใหม่ ส่วนวิหารหลังเก่าทรุดโทรมและถูกรื้อแล้วนำมาประกอบขึ้นใหม่ วิหารหลังเก่าปัจจุบัน
ประดิษฐานอยู่ที่เมืองจำลองสมุทรปราการ


พระอุโบสถ วัดปางคก




ตุงซาววา ผืนเดิมเก็บรักษาไว้ที่วัดปางคก


วัดปางคกวัดนี้เป็นวัดที่มีอุโบสถสวยมาก มีงานปูนปั้นที่วิจิตรบรรจง เป็นอุโบสถที่สร้างขึ้นมาใหม่เนื่องจากอุโบสถหลังเก่าทรุดโทรมไปตามกาลเวลา
ที่สำคัญเป็นวัดที่เก็บตุงชาววาผืนเก่าเอาไว้


พระพุทธปฏิมากรรมเชียงแสน ประดิษฐานหน้าบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์


ประติมากรรมทรายนอนบริเวณองค์พระธาตุบนภูเขา ด้านหลังมีที่มาซึ่งเกี่ยวพันกับวัดนี้โดยตรง


องค์พระธาตุเจดีย์ วัดพระธาตุทรายนอน ประดิษฐานบนภูเขา


บริเวณบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ห้ามผู้หญิงเข้าไปโดยเด็ดขาด


วัดพระธาตุม่อนทรายนอนเป็นวัดที่อยู่ติดลำน้ำงาว ไม่ปรากฏหลักฐานปีที่สร้าง ส่วนศานสถานสำคัญมี
องค์พระเจดีย์บนภูเขา มีลักษณะแบบศิลปะล้านนาผสมพม่า และมีองค์พระพุทธปฎิมากรรมแบบเชียงแสน
รวมถึงบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ซึ่งไม่เคยเหือดแห้งเลยยู่ตรงบันไดทางขึ้นเขา

นอกจากศาสนสถานดังกล่าว เมืองงาวยังมีประเพณีสำคํญที่ปฏิบัติสืบกันมาคือประเพณีแห่ตุงซาววา


พิธีสะเดาะเคราห์ที่วัดพระธาตุทรายนอน ในงานประเพณีตุงซาววา


ตุงซาววาก่อนนำไปแห่และชักขึ้นสู่ยอดเสา


ตุงหมายถึงธง ซาววาคือยี่สิบวา (40 เมตร) รวมความได้ว่าในอดีตผู้คนถิ่นนี้มีการปลูกฝ้ายทอผ้าเพื่อใช้ในวิถีชีวิตประจำวัน เช่น เสื้อผ้า ย่ามใส่ของ
ส่วนตุงถวายมีความเชื่อแบ่งเป็นสองทางคือเพื่อเป็นพุทธบูชาเหมือนตุงในเมืองอื่นของชาวล้านนา และเชื่อว่าสร้างถวายเจ้าแม่สัปปะกิ (สรรพกิจ)
ผู้สร้างบ้านแปงเมืองซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่วัดศรีมุงเมือง และยังเกี่ยวเนื่องกับการเสี่ยงทาย คือปีไหนตุงซาววาสั้นจะทำให้ฝนแล้ง แผ่นดินไม่อุดมสมบูรณ์


ขณะแห่ตุงซาววามีการฉีดน้ำให้คลายร้อน สนกสนานกันถ้วนหน้า (ไม่ใช่ฝน)




ขั้นตอนสุดท้ายในงานประเพณีคือนำตุงซาววาขึ้นสู่ยอดเสา


ทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นเพียงส่วนหนึ่งของแหล่งท่องเที่ยวเชิงศาสนาและงานประเพณีสำคัญ ซึ่งความจริงเมืองงาวยังมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
ที่น่าสนใจอีกมาก เช่นถ้ำผาไทหล่มเขียว ไว้โอกาสหน้ามาเล่าให้ฟังครับ

 

Facebook Leave a Comment